Çocuk alerjisi ve immünolojisi uzmanı, tıp fakültesi ve çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlığının ardından bu alanda yan dal eğitimi almış bir hekimdir. Bebek, çocuk ve ergenlerde alerjik hastalıkları ve bağışıklık sistemi sorunlarını değerlendirir ve izler.

Çocuklarda astım, alerjik rinit (saman nezlesi), alerjik konjonktivit, atopik dermatit (egzama), ürtiker ve anjiyoödem, besin alerjisi, ilaç alerjisi ve arı sokması alerjisi ile ilgilenir. Sık ve ağır enfeksiyon geçiren çocuklarda primer immün yetmezlik şüphesini de değerlendirir.

Tekrarlayan hırıltı ve öksürük, uzun süren burun akıntısı ve hapşırık, geçmeyen cilt kızarıklığı ve kaşıntısı, bir besinden sonra ortaya çıkan döküntü ya da kusma durumlarında başvurabilirsiniz. Dil ve dudak şişmesi, nefes darlığı ya da bayılma gibi belirtilerde beklemeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.

Hekim önce şikâyetlerin ne zaman, hangi ortamda ve hangi besinlerden sonra başladığını, ailedeki alerji öyküsünü, evdeki evcil hayvan ve toz gibi etkenleri sorar. Ardından akciğer, burun, göz ve cilt muayenesi yapar, gerekirse hangi testlerin uygun olduğuna karar verir.

En sık deri prick testi ve kanda spesifik IgE ölçümü kullanılır. Egzamada yama testi, astımda solunum fonksiyon testi, besin alerjisinde ise kontrollü besin provokasyon testi gerekebilir. Test sonuçları tek başına tanı koydurmaz, hikâye ve muayeneyle birlikte yorumlanır.

Temel adım, tetikleyiciden uzak durmaktır. Buna belirtileri hafifleten antihistaminikler, burun spreyleri, astımda inhaler ilaçlar ve egzamada cilt bakımı eklenir. Ağır alerjik reaksiyon riski olan çocuklarda adrenalin otoenjektör kullanımı öğretilir, uygun hastalarda alerjen immünoterapisi planlanabilir. İlaçları yalnızca hekim önerisiyle kullanın.

Belirtilerin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığını, yenen besinleri ve kullanılan ilaçları not alın, varsa fotoğraf çekin. Deri testi öncesinde antihistaminik ve bazı ilaçların bir süre bırakılması gerekebilir, bunu randevu sırasında sorun ve kendi başınıza ilaç kesmeyin. Önceki tahlil ve raporları yanınızda getirin.

Çocuk alerjisi uzmanı, büyüme ve gelişmeye bağlı özellikleri bilir. Bebeklikte besin alerjisi ve egzamanın seyri, çocuklarda doz ayarı, test seçimi ve aşı takvimiyle uyum gibi konular bu alanın merkezindedir. Erişkin alerji uzmanı ise ağırlıklı olarak yetişkin hastalarla çalışır.

Besinden kısa süre sonra ortaya çıkan ürtiker, yüz ve dudak şişmesi, kusma ya da ishal görülebilir. Geç tipte reaksiyonlarda kanlı gaita, huzursuzluk, kilo alımında yetersizlik ve inatçı egzama dikkat çeker. İnek sütü, yumurta, fıstık, fındık ve buğday sık nedenlerdir. Besinleri kendi başınıza kesmeden önce hekime danışın.

Birçok çocukta inek sütü ve yumurta alerjisi zamanla geçer, fıstık, fındık ve deniz ürünleri alerjisi ise daha sık kalıcıdır. Geçip geçmediği hekim kontrolünde, gerekirse kontrollü besin yüklemesiyle belirlenir. Besini evde kendi kendinize denemeyin.

Tekrarlayan hırıltı, özellikle gece ya da egzersiz sonrası artan öksürük, göğüste sıkışma ve çabuk yorulma görülebilir. Soğuk hava, enfeksiyon ve alerjenler belirtileri tetikleyebilir. Çocuk konuşamayacak kadar nefes darlığı yaşıyorsa ya da dudakları morarıyorsa hemen 112'yi arayın.

Temel yöntem, cildi düzenli nemlendirmek, tahriş edici sabun ve kumaşlardan kaçınmak ve alevlenmelerde hekimin önerdiği anti-inflamatuvar kremleri kullanmaktır. Kaşıntı geceyi bozuyorsa, bulaşıcı enfeksiyon eklendiyse ya da bir besin tetikleyiciden şüpheleniliyorsa alerji uzmanı değerlendirir. Güçlü kremleri hekime sormadan sürmeyin.

Çoğu alerjik çocuk (astım, rinit, egzama, çoğu besin alerjisi) aşı takvimine uygun şekilde aşılanabilir. Daha önce bir aşıya ya da içeriğine ağır reaksiyon gösteren çocuklar için aşı öncesinde alerji uzmanı değerlendirmesi yapılır ve gerekirse aşı gözetim altında uygulanır.

Polen, ev tozu akarı ve arı zehiri gibi belirli alerjenlere duyarlı, ilaçlarla yeterince kontrol edilemeyen çocuklarda uygun olabilir. Dil altı damla ya da deri altı enjeksiyon şeklinde yıllar süren bir tedavidir. Uygunluğu alerji uzmanı çocuğun yaşına, hastalığına ve test sonuçlarına göre belirler.

Çoğu çocukta sık geçirilen soğuk algınlığı normal gelişimin parçasıdır. Ancak ağır ya da alışılmadık mikroplarla enfeksiyon, tekrarlayan zatürre, kilo alımında duraklama, ailede bağışıklık hastalığı öyküsü ve antibiyotiğe zor yanıt gibi durumlarda primer immün yetmezlik akla gelir. Değerlendirme kan testleriyle yapılır.

Şüpheli ilacı hangi tarihte, hangi şikâyetle kullandığınızı ve ilaç adını not edin. Nefes darlığı veya yüz şişmesi varsa 112'yi arayın. Hafif döküntüler çoğu zaman enfeksiyona bağlıdır, bu yüzden çocuğu gereksiz yere antibiyotiksiz bırakmamak için alerji uzmanı değerlendirmesi ve gerekirse kontrollü ilaç provokasyonu yapılabilir.