Dil ve konuşma terapisti, üniversitelerin dört yıllık dil ve konuşma terapisi bölümünden mezun olan bir sağlık profesyonelidir. Hekim değildir. İletişim, konuşma, dil, ses ve yutma alanındaki güçlükleri değerlendirir ve çalışma programı ile destek verir.

Konuşmanın geç başlaması, sesleri yanlış çıkarma, anlaşılması zor konuşma, kekemelik, ses kısıklığı gibi ses sorunları, okuma yazma güçlükleri ve inme sonrası konuşma kaybı (afazi) gibi alanlarda destek verir. Yutma güçlüğü olan kişilerle ve otizm gibi gelişimsel farklılıkları olan çocuklarla da iletişim becerileri üzerine çalışır.

Çocuğunuz yaşıtlarına göre geç konuşuyorsa, çevresindekiler tarafından zor anlaşılıyorsa, kekeliyorsa ya da isimlerine tepki vermiyorsa başvurabilirsiniz. Yetişkinlerde ses kısıklığının uzaması, konuşma ve yutma güçlüğü de başvuru nedenidir. Ani başlayan konuşma bozukluğu, yüzde kayma ya da kol veya bacakta güçsüzlük varsa beklemeden 112'yi arayın, yutarken boğulma veya nefes darlığı olursa da acile gidin.

Önce aile ya da kişiyle görüşülür, gelişim öyküsü, şikâyetler ve beklentiler konuşulur. Çocuklarda oyun içinde gözlem yapılır, yetişkinlerde konuşma, ses ve yutma becerileri kısa görevlerle değerlendirilir. Seansın sonunda sonuçlar ve çalışma planı sizinle paylaşılır.

Dil, konuşma ve ses becerileri standart testler, gözlem, ses kaydı ve görüşmelerle değerlendirilir. Gerektiğinde yutma becerisi için özel görevler ve materyaller kullanılır. İşitme ya da ses telleriyle ilgili bir sorundan şüphelenilirse kişi odyolog ya da ilgili hekime yönlendirilir.

Çocuklarda genellikle oyun temelli, tekrarlara dayalı bire bir seanslar yapılır. Yetişkinlerde ses, konuşma, afazi ve yutma egzersizleri kullanılır. Aile eğitimi ve evde uygulanacak etkinlikler, çalışmanın önemli bir parçasıdır. Seans sıklığı ve süresi kişiye göre belirlenir.

Şikâyetin ne zaman başladığını, çocuğun gelişim basamaklarını ve varsa önceki işitme ya da gelişim raporlarını not edin. Çocuğunuzun dinlenmiş ve aç olmadan gelmesi seansın verimli geçmesine yardımcı olur. Evde konuşma örneklerini ses ya da video olarak kaydetmek de faydalı olabilir.

Kulak burun boğaz hekimi kulak, burun ve boğaz hastalıklarına bakan, ilaç yazabilen ve ameliyat yapabilen bir hekimdir. Odyolog işitmeyi ölçer ve işitme cihazı uygulamaları yapar. Dil ve konuşma terapisti ise iletişim, konuşma ve yutma becerileri üzerine program ile çalışır ve gerektiğinde bu uzmanlara yönlendirir.