Bağışıklık sistemi hastalıkları konusunda eğitim almış hekimdir. Bağışıklığın yetersiz çalıştığı, aşırı ya da yanlış çalıştığı durumlarda tanı koyar ve tedavi planlar. Türkiye'de bu alan çoğu zaman alerji ile birlikte, çocuk ya da erişkin immünoloji ve alerji hastalıkları uzmanlığı olarak yürütülür.

Primer (doğuştan) immün yetmezlikler, sık ve ağır enfeksiyonlar, kronik ürtiker ve anjiyoödem, ilaç ve besin alerjileri, otoinflamatuvar hastalıklar ve bazı otoimmün durumlar ile ilgilenir. Aşıya yanıtın değerlendirilmesi ve immün sistemi baskılayan ilaç kullanan hastaların izlenmesi de bu alana girer.

Sık tekrarlayan ve zor geçen enfeksiyonlar, antibiyotiğe zor yanıt, ailede bağışıklık hastalığı öyküsü, haftalarca süren kurdeşen, tekrarlayan yüz ya da dudak şişmeleri veya ilaç alerjisi şüphesinde başvurabilirsiniz. Dil ve dudak şişmesi, nefes darlığı ya da bayılma varsa beklemeden 112'yi arayın.

Hekim enfeksiyonların sıklığı, yeri ve ne kadar sürdüğünü, antibiyotik kullanımını, ailedeki hastalıkları ve aşı öyküsünü ayrıntılı sorar. Lenf bezleri, cilt, akciğer ve karın muayene edilir. Ardından bağışıklığı değerlendiren kan testleri planlanır.

Kan sayımı ve formülü, immünglobulin (IgG, IgA, IgM, IgE) düzeyleri, lenfosit alt grupları, tamamlayıcı (kompleman) sistem testleri ve aşılara yanıtı gösteren antikor ölçümleri sık kullanılır. Alerji için deri ve kan testleri, otoimmün durumlarda otoantikorlar ve gerektiğinde genetik testler istenebilir.

Tedavi hastalığa göre değişir. Bazı immün yetmezliklerde immünglobulin yerine koyma tedavisi, koruyucu antibiyotik ve enfeksiyonların hızlı tedavisi uygulanır, bazı hastalıklarda bağışıklığı düzenleyen ya da baskılayan ilaçlar ve biyolojik tedaviler kullanılır. Kanıtlanmamış bağışıklık güçlendirici ürünlerden uzak durun.

Geçirdiğiniz enfeksiyonların tarihlerini, tanılarını ve aldığınız antibiyotikleri liste hâlinde yazın. Aşı kartını, önceki tahlil ve epikrizleri getirin. Alerji testi yapılacaksa antihistaminik gibi ilaçların bir süre bırakılması gerekebilir, bunu randevu sırasında sorun ve kendi başınıza ilaç kesmeyin.

Alerji uzmanı alerjik hastalıklara, immünolog bağışıklık yetersizliği ve düzensizliğine odaklanır, Türkiye'de bu iki alan sıklıkla aynı uzmanlıkta birleşir. Romatolog ise eklem ve bağ dokusu hastalıkları ile otoimmün romatizmal hastalıklara bakar. Hangisine gideceğinizden emin değilseniz önce ailenize bakan hekimle konuşabilirsiniz.