Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı (jinekolog), tıp fakültesinden sonra bu alanda uzmanlık eğitimi alan hekimdir. Üreme sistemi hastalıklarını, gebelik izlemini, doğumu ve menopoz dönemini kapsayan geniş bir alanda hizmet verir. Hem muayene ve ilaç tedavisi hem de ameliyat yapabilir.

Gebelik takibi ve doğum, adet düzensizlikleri, polikistik over sendromu, miyom, yumurtalık kistleri, endometriozis, vajinal enfeksiyonlar, rahim ağzı taramaları, korunma yöntemleri, kısırlığın ilk değerlendirmesi ve menopoz şikâyetleri ile ilgilenir. Ayrıca idrar kaçırma ve pelvik sarkma gibi sorunlara da bakar.

Adet düzensizliği, aşırı veya uzun süren kanama, kasık ağrısı, anormal akıntı, kaşıntı, gebelik şüphesi ya da yıllık rutin kontrol için başvurabilirsiniz. Gebelikte şiddetli karın ağrısı, yoğun kanama, suyun gelmesi, bebek hareketlerinde belirgin azalma ya da ani şiddetli baş ağrısı ve görme bozukluğu olursa beklemeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.

Önce adet düzeniniz, gebelikleriniz, şikâyetleriniz ve kullandığınız ilaçlar sorulur. Ardından genel muayene, gerekirse spekulum ile vajinal ve rahim ağzı muayenesi ve çoğunlukla ultrason yapılır. Muayene sırasında rahatsızlık hissederseniz uzmanınıza söylemeniz yeterlidir.

Ultrason (karından ya da vajinal), rahim ağzı taraması için smear ve HPV testi, vajinal akıntı kültürü, kan hormon ve gebelik testleri sık istenir. Gerektiğinde kolposkopi, rahim zarından biyopsi, histeroskopi, MR ya da gebelikte bebek ve kan tetkikleri planlanır. Hangi tetkikin gerekli olduğuna uzman muayeneden sonra karar verir.

Enfeksiyonlarda ve hormonal bozukluklarda ilaçlar, miyom ve kist gibi durumlarda izlem, ilaç ya da ameliyat kullanılabilir. Ameliyatlar laparoskopi, histeroskopi veya açık yöntemle yapılabilir. Gebelikte izlem, vitamin desteği ve doğum planlaması tedavinin parçasıdır.

Son adet tarihinizi, adetlerin düzenini, varsa gebeliklerinizi ve önceki ameliyatlarınızı not edin. Eski ultrason, smear ve tahlil sonuçlarını getirin. Smear alınacaksa adet kanamanızın bitmiş olması ve bir iki gün öncesinden vajinal ilaç ya da duş kullanmamanız genellikle önerilir, uzmanınızın yönergesine uyun.

Perinatolog riskli gebelikleri ve bebeğin anne karnındaki sorunlarını izleyen, kadın doğum uzmanlığından sonra yan dal yapmış hekimdir. Tüp bebek (üreme endokrinolojisi) uzmanı kısırlık tedavilerine odaklanır. Kadın doğum uzmanı bu alanların hepsinin genel çerçevesini kapsar ve gerektiğinde ilgili uzmana yönlendirir.

Gebelik, genellikle aylık kontrollerle ve gebeliğin ilerleyen haftalarında sıklaşan ziyaretlerle izlenir. Kontrollerde bebeğin büyümesi ultrasonla, annenin tansiyonu, kan ve idrar tetkikleri ile değerlendirilir. Gerekli taramalar ve testlerin zamanını uzmanınız belirler.

Cinsel yaşamı olan kadınlarda, belli bir yaştan itibaren düzenli aralıklarla smear ve HPV testi önerilir. Bu test rahim ağzında kansere dönüşebilecek değişiklikleri erken yakalamaya yardım eder. Aralığı yaşınıza ve sonuçlarınıza göre uzmanınız belirler.

Karar annenin ve bebeğin sağlığına, bebeğin duruşuna, plasentanın yerine, önceki doğumlara ve doğum eylemine göre verilir. Tıbbi bir engel yoksa normal doğum çoğu zaman tercih edilir, bazı durumlarda sezaryen güvenli seçenektir. Tercihlerinizi gebelik süresince uzmanınızla konuşmanız önerilir.

Adetlerin geç gelmesi, çok seyrek olması ya da aşırı kanamalı olması adet düzensizliğidir. PCOS, yumurtlamanın düzensiz olduğu, sıklıkla akne, tüylenme artışı ve kilo alımı ile seyredebilen hormonal bir durumdur. Tanı için muayene, ultrason ve kan hormon tetkikleri değerlendirilir.

Hayır, birçok küçük miyom ve fonksiyonel kist belirti vermez ve sadece izlenebilir. Büyük, belirti veren ya da şüpheli görünen oluşumlarda ilaç veya ameliyat gündeme gelir. Karar boyutlarına, belirtilere, yaşınıza ve çocuk isteğinize göre verilir.

Sıcak basması, gece terlemesi, uyku bozukluğu, ruh hali değişimi ve vajinal kuruluk menopozda sık görülür. Hormon tedavisi bazı kadınlar için uygun olabilir, ancak herkes için değildir ve yarar ile riskleri bireysel olarak değerlendirilir. Tedaviye uzmanınızla birlikte karar verin.

Adet düzensizliği, çok ağrılı adet, anormal akıntı ya da cinsel yaşam başlangıcında rahatsızlık gibi bir şikâyet varsa uzmana başvurmak uygundur. Cinsel ilişkisi olmayan genç kızlarda genellikle spekulumsuz, ultrason ve dış muayene ile değerlendirme yapılabilir. Muayene öncesi sorularınızı rahatça sorabilirsiniz.

Prezervatif, doğum kontrol hapları, vajinal halka, rahim içi araç (spiral), deri altı implant ve kalıcı yöntemler gibi seçenekler vardır. Yöntemin seçimi yaşa, sağlık durumuna, çocuk isteğine ve kişisel tercihe göre yapılır. Hiçbir yöntem tek başına tüm cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korumaz.