Nefrolog, tıp fakültesi ve iç hastalıkları uzmanlığından sonra nefroloji yan dal eğitimi almış, böbrek hastalıklarını izleyen ve tedavi eden hekimdir. Böbreğin süzme işlevi, vücuttaki sıvı ve tuz dengesi, kan basıncı ve diyaliz tedavisi bu alanın konularıdır.

Kronik böbrek hastalığı ve böbrek yetmezliği, diyabete ya da yüksek tansiyona bağlı böbrek hasarı, glomerülonefritler, idrarda protein ya da kan kaybı, polikistik böbrek hastalığı ve böbrek taşına bağlı işlev bozukluğu başlıca konulardır. Elektrolit bozuklukları, diyaliz ve nakil öncesi ile sonrası izlem de bu alana girer.

Idrarda köpürme, kan görülmesi, yüzde ve bacaklarda şişlik, idrar miktarında belirgin azalma ya da artış, tedaviye rağmen kontrol edilemeyen tansiyon, kan tahlillerinde böbrek değerlerinde bozulma durumunda başvurabilirsiniz. Diyabet, yüksek tansiyon ya da ailede böbrek hastalığı varsa düzenli kontrol önemlidir. Hiç idrar yapamama, nefes darlığı veya bilinç bulanıklığında acile gidin ya da 112'yi arayın.

Doktorunuz şikâyetlerinizi, diyabet, tansiyon ve aile öyküsünü, kullandığınız ağrı kesici ve diğer ilaçları sorar. Tansiyonunuz ölçülür, şişlik ve genel durumunuz muayene edilir, mevcut tahlillerinize bakılarak gerekli yeni tetkikler planlanır.

Kanda kreatinin, üre, elektrolitler ve hesaplanan süzülme hızı (eGFR), idrarda tam idrar tahlili ve protein ya da albümin ölçümü yapılır. Ayrıca böbrek ultrasonu, gerekirse ek görüntüleme ve bazı durumlarda tanıyı kesinleştirmek için böbrek biyopsisi istenebilir.

Tedavi nedene göre değişir: şeker ve tansiyonun sıkı kontrolü, böbreği koruyan ilaçlar, tuz ve protein ayarlı beslenme, bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar ve elektrolit düzeltmesi uygulanabilir. İlerlemiş böbrek yetmezliğinde hemodiyaliz, periton diyalizi ya da böbrek nakli gündeme gelir.

Önceki kan ve idrar tahlilleri, ultrason raporları ve kullandığınız tüm ilaçların listesini, özellikle ağrı kesicileri ve bitkisel ürünleri getirin. Evde ölçtüğünüz tansiyon ve şeker kayıtlarınız varsa yanınıza alın; kendi başınıza ilaç dozu değiştirmeyin ya da sıvı ve beslenme kısıtlaması başlatmayın.

Nefrolog böbreğin iç hastalıklarını ilaç, diyaliz ve izlemle yönetir. Üroloji uzmanı ise böbrek taşı, idrar yolu tıkanıklığı, prostat ve mesane gibi cerrahi gerektirebilen sorunlara bakar, böbrek nakli ameliyatını ise üroloji ya da genel cerrahi ekibi yapar. Birçok hastada iki uzman birlikte çalışır.