Pratisyen hekim, Türkiye'de altı yıllık tıp fakültesini bitirmiş ancak henüz bir dalda uzmanlık eğitimi almamış hekimdir. Birinci basamak sağlık hizmetinde hastaları ilk muayene eden, sık görülen hastalıkları tedavi eden ve gerektiğinde uzman hekime yönlendiren kişidir. Birçok aile hekimi de pratisyen hekimdir.

Grip, soğuk algınlığı, boğaz ağrısı, ateş, idrar yolu enfeksiyonu, ishal, basit yara ve yanıklar, baş ağrısı ve bel ağrısı gibi sık görülen şikâyetlere bakar. Yüksek tansiyon ve şeker hastalığı gibi kronik hastalıkların takibi, reçete yazma, istirahat raporu, aşılama ve genel sağlık kontrolü de bu hizmetin parçasıdır. Daha ileri tetkik veya uzman görüşü gerektiren durumlarda uygun branşa yönlendirir.

Hangi branşa gideceğinizden emin değilseniz, birkaç günü geçen ateş, öksürük, boğaz ağrısı, karın ağrısı, ishal, idrar yakınmaları ya da halsizlik gibi şikâyetlerde ilk başvuru noktası pratisyen hekim olabilir. Ayrıca rapor, reçete yenileme, aşı ve genel sağlık kontrolü için de uygundur. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, bilinç kaybı, felç belirtisi, şiddetli kanama ya da ağır yaralanma gibi acil durumlarda beklemeden Türkiye'de 112'yi arayın.

Doktor şikâyetinizi, ne zamandır sürdüğünü, kullandığınız ilaçları, alerjilerinizi ve geçirdiğiniz hastalıkları sorar. Ardından tansiyon, nabız ve ateş ölçülür, ilgili bölgeye göre boğaz, akciğer, kalp ve karın muayenesi yapılır. Tanıya ve tedavi planına birlikte karar verilir, gerekiyorsa ek tetkik istenir ya da uzmana yönlendirilirsiniz.

Tam kan sayımı, kan şekeri, kolesterol, böbrek ve karaciğer testleri, tiroid hormonları, idrar tahlili ve gerektiğinde grip ya da boğaz enfeksiyonu için hızlı testler istenebilir. EKG, akciğer filmi, ultrason gibi temel görüntüleme ve kalp tetkikleri de gerektiğinde istenir. Daha ileri tetkik, örneğin MR ya da endoskopi gerekiyorsa uzman hekime yönlendirilirsiniz.

Sık görülen hastalıklarda ilaç tedavisi başlatır, beslenme ve yaşam tarzı önerileri verir, kronik hastalıkların kontrolünü sürdürür. Tanı belirsizse, tedaviye yanıt alınamıyorsa, ameliyat, ileri görüntüleme ya da özel bir bilgi gerektiren bir durum varsa uygun uzmana yönlendirir. Hangi ilacı ne kadar süre kullanacağınıza doktorunuz karar verir, kendi başınıza ilaç başlatmayın ya da bırakmayın.

Şikâyetlerinizi, ne zaman başladığını ve neyin artırıp azalttığını kısaca not edin. Kullandığınız tüm ilaç ve takviyeleri, alerjilerinizi, geçirdiğiniz hastalık ve ameliyatları ve varsa eski tahlil sonuçlarını getirin. Aklınızdaki soruları yazın, böylece kısa muayenede unutulmaz.

Pratisyen hekim uzmanlık eğitimi almamış hekimdir. Aile hekimi birinci basamakta ailelerin sağlığını izleyen hekimdir ve pratisyen ya da aile hekimliği uzmanı olabilir. Uzman doktor ise tıp fakültesinden sonra bir dalda uzmanlık eğitimini (kardiyoloji, çocuk sağlığı, göz gibi) tamamlayan ve o alandaki hastalıklarda derin bilgi sahibi olan hekimdir.