Proloterapi, ağrılı bağ, tendon ya da eklem çevresine genellikle dekstroz (şeker) gibi bir çözeltinin enjekte edildiği bir uygulamadır. Amaç, bölgede hafif bir uyarı oluşturarak doku onarımını desteklemektir. Türkiye'de geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) uygulamaları arasında yer alır. Kanıt düzeyi sınırlıdır ve standart tedavinin yerine geçmez.

Genellikle uzun süredir devam eden diz, omuz, kalça, bel, boyun ya da bilek ağrıları, tendinopatiler (tendon yıpranması), bağ gevşekliği ve eklem aşınması (artroz) gibi durumlarda, standart tedaviler yeterli olmadığında düşünülür. İşlemden önce ağrının nedeni muayene ve gerekirse görüntülemeyle belirlenmelidir. Uygun olup olmadığına şikâyetinize ve sağlık öykünüze bakarak muayene eden hekim karar verir.

Türkiye'de proloterapi, geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları yönetmeliği kapsamında yalnızca Sağlık Bakanlığı onaylı sertifika eğitimini tamamlamış hekimler ve diş hekimleri tarafından, ruhsatlı bir sağlık kuruluşunda yapılabilir. Proloterapi ayrı bir uzmanlık dalı değildir, sertifikalı hekim ifadesi bu eğitimi aldığını gösterir. Fizyoterapist, estetisyen ya da belge sahibi olmayan kişiler uygulayamaz, işlemden önce sertifikayı sorabilirsiniz.

Hekim ağrılı bölgeyi muayene ederek enjeksiyon noktalarını belirler, bölgeyi temizler ve gerekirse lokal anestezik kullanır. İnce bir iğneyle, çoğu zaman ultrason eşliğinde, bağ, tendon ya da eklem çevresine çözelti birkaç noktadan verilir. İşlem kısa sürer ve seanslar genellikle birkaç hafta arayla, birkaç kez tekrarlanır. Seans sayısı kişiden kişiye değişir ve sonuç garanti edilemez.

Kanıt düzeyi sınırlıdır ve çalışmaların sonuçları tutarlı değildir. Bazı küçük çalışmalar özellikle diz artrozu ve tendon sorunlarında ağrıda iyileşme bildirmiş, ancak büyük ve iyi tasarlanmış çalışmalarla etkinliği güçlü biçimde kanıtlanmamıştır. Bu nedenle proloterapi egzersiz, fizik tedavi ve ilaç gibi standart yöntemlerin yerine değil, gerekirse yanında düşünülmelidir. Etkinin sınırlı olabileceğini bilerek hekimle beklentilerinizi konuşun.

En sık görülenler enjeksiyon yerinde ağrı, şişlik, sertlik ve morarmadır, ilk günlerde ağrı geçici olarak artabilir. Daha nadir olarak enfeksiyon, alerjik reaksiyon, sinir ya da damar yaralanması ve eklem içine uygulamada eklem enfeksiyonu görülebilir. Steril olmayan ortamda ya da deneyimsiz ellerde risk artar. Ateş, artan kızarıklık, şiddetli ağrı ya da yeni uyuşma olursa hemen hekime başvurun.

Hamilelik ve emzirmede, uygulanacak bölgede enfeksiyon ya da yara varken, ateşli hastalıkta ve enjekte edilen maddeye alerjide uygulanmaz. Kanama bozukluğu olanlar ya da kan sulandırıcı kullananlar ile şeker hastaları ve bağışıklığı baskılanmış kişiler için özel dikkat gerekir. Kullandığınız ilaçları, alerjilerinizi ve hastalıklarınızı hekime eksiksiz bildirin, ilacınızı kendi kararınızla bırakmayın. İşlem günü bölgede yara ya da enfeksiyon belirtisi varsa söyleyin.

İşlem sonrası bölgede birkaç gün ağrı, hassasiyet ve hafif şişlik olabilir, çoğu kişi aynı gün günlük işlerine dönebilir. Hekimin önerisine göre ilk günlerde bölgeyi aşırı zorlamaktan ve ağır spordan kaçının, dinlenme ve soğuk uygulama ağrıyı hafifletebilir. İlaç kullanımı konusunda, özellikle iltihap giderici ağrı kesicilerin uygun olup olmadığını hekime sorun. Ateş, artan kızarıklık, şiddetli ağrı ya da yeni uyuşma olursa hemen başvurun.