HPV Nasıl Bir Hastalıktır? Siğillerden Aşıya Bilmeniz Gerekenler

HPV nedir?

HPV, "insan papilloma virüsü" demektir. Tek bir virüs değil, büyük bir virüs ailesidir. Bu ailenin yüzden fazla tipi vardır. Her tip vücudun farklı bölgelerini etkileyebilir.

Bazı tipler ellerde ve ayaklarda bildiğimiz siğillere yol açar. Bazıları genital bölgede siğil oluşturur. Bazı tipler ise uzun yıllar içinde rahim ağzı gibi bölgelerde hücre değişikliklerine neden olabilir. Bu yüzden HPV denince tek bir tablo düşünmemek gerekir.

Muayenede sıkça şunu soruyorlar: "HPV çok mu nadir bir şey?" Hayır, tam tersine çok yaygın bir enfeksiyondur. Cinsel olarak aktif kişilerin önemli bir kısmı hayatının bir döneminde bu virüsle karşılaşır. Çoğu zaman da bunu fark etmez bile.

HPV nasıl bulaşır?

HPV temel olarak deri ile deri teması yoluyla bulaşır. Virüs, deride ya da mukozada oluşan küçük çatlaklardan içeri girer. Mukoza, ağız ve genital bölge gibi alanları kaplayan nemli, ince dokudur.

• El ve ayak siğilleri: Doğrudan temasla ya da havuz, duş gibi ortak ve nemli alanlarda çıplak ayakla dolaşırken bulaşabilir.
• Genital HPV: Çoğunlukla cinsel temasla bulaşır. Burada sadece cinsel ilişki değil, yakın cilt teması da önemlidir.

Prezervatif bulaş riskini azaltır. Ancak virüs, prezervatifin örtmediği deri bölgelerinde de bulunabildiği için tam koruma sağlamaz. Bunu bilmek önemlidir.

HPV hangi belirtilere yol açar?

HPV ile karşılaşan pek çok kişide hiçbir belirti olmaz. Bağışıklık sistemi, yani vücudun savunma sistemi, virüsü çoğu zaman kendiliğinden temizler. Bu süreç bazen aylar, bazen birkaç yıl sürebilir.

Belirti olduğunda en sık gördüğümüz durumlar şunlardır:

• Sıradan siğiller: Ellerde ve parmaklarda, yüzeyi pürüzlü, ten renginde kabarıklıklar.
• Ayak tabanı siğilleri: Basınç nedeniyle içe doğru büyüyebilir. Yürürken rahatsızlık verebilir.
• Yassı siğiller: Daha çok yüzde ve bacaklarda görülen, küçük ve düz lezyonlar.
• Genital siğiller: Genital ya da anal bölgede, küçük, yumuşak, bazen karnabahar görünümünde kabarıklıklar. Bunlara tıpta "kondilom" denir.

Siğil yapan HPV tipleri genellikle "düşük riskli" tiplerdir. Kansere yol açabilen "yüksek riskli" tipler ise çoğu zaman gözle görülen bir belirti oluşturmaz. Bu tipler en çok rahim ağzı kanseriyle ilişkilidir. Daha seyrek olarak anüs, penis, vulva ve boğaz bölgesinde de sorun oluşturabilir. Burada önemli bir noktayı vurgulamak isterim: Yüksek riskli bir tiple karşılaşmak, kanser olunacağı anlamına gelmez. Çoğu enfeksiyon kendiliğinden geçer. Asıl önemli olan düzenli takiptir.

Tedavi ve korunma

Şu an için virüsün kendisini vücuttan tamamen atan bir ilaç yoktur. Tedavi, virüsün oluşturduğu siğillere ya da hücre değişikliklerine yöneliktir.

Siğiller için farklı yöntemler kullanılır. Örneğin dondurma tedavisi (kriyoterapi), yakma (koterizasyon), lazer ya da hekimin uygun gördüğü kremler bunlardandır. Hangi yöntemin seçileceği; siğilin yerine, sayısına, büyüklüğüne ve kişinin durumuna göre değişir. Tedaviden sonra siğillerin yeniden çıkması mümkündür. Bu durum tedavinin başarısız olduğunu değil, virüsün doğasını gösterir.

Korunma için şunları öneriyorum:

• HPV aşısı: En sık görülen riskli tiplere karşı koruma sağlar. Virüsle karşılaşmadan önce, yani genç yaşta yapıldığında en etkilidir. Aşının size uygun olup olmadığını hekiminizle konuşabilirsiniz.
• Düzenli tarama: Kadınlarda smear ve HPV testi, rahim ağzındaki değişiklikleri erken dönemde fark etmeye yardımcı olur. Bu takip için kadın doğum uzmanınıza danışın.
• Prezervatif kullanımı: Riski tamamen ortadan kaldırmasa da azaltır.
• Ortak alanlarda dikkat: Havuz ve duşlarda terlik kullanmak, havlu ve tıraş bıçağı gibi kişisel eşyaları paylaşmamak işe yarar.
• Siğillerle oynamamak: Kurcalamak ya da koparmak, virüsün çevreye yayılmasına yol açabilir.

Ne zaman hekime başvurmalısınız?

Her siğil acil bir durum değildir. Ancak şu durumlarda bir dermatoloğa görünmenizi öneririm:

• Genital ya da anal bölgede yeni bir kabarıklık fark ettiyseniz.
• Siğil hızla büyüyor, renk değiştiriyor, kanıyor ya da ağrı yapıyorsa.
• Siğiller sayıca artıyor ya da yayılıyorsa.
• Bağışıklık sisteminizi etkileyen bir hastalığınız varsa ya da bu yönde ilaç kullanıyorsanız.
• Deriniz üzerindeki lezyonun siğil olup olmadığından emin değilseniz.

Eczaneden alınan siğil ilaçlarını özellikle genital bölgede kendi başınıza kullanmayın. Bu bölgenin derisi hassastır ve yanlış ürün ciddi tahrişe yol açabilir. Ayrıca her kabarıklık siğil değildir. Doğru tanı için muayene gerekir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir hekim muayenesi gereklidir.